Archiwum kategorii: Obrót zagraniczny

MERITUM Postępowanie cywilne

Ukazała się książka „MERITUM Postępowanie cywilne” (pod red. prof. dr hab. E. Marszałkowskiej-Krześ), w której adwokat dr Ł. Goździaszek jest autorem pięciu rozdziałów (jednego dotyczącego elektronicznego postępowania upominawczego i czterech związanych z międzynarodowym postępowaniem cywilny), tj.:

  • Rozdziału XXIX: „Elektroniczne postępowanie upominawcze”,
  • Rozdziału XLVII: „Stanowisko cudzoziemca w procesie cywilnym”,
  • Rozdziału XLVIII: „Zwolnienie cudzoziemca od kosztów sądowych”,
  • Rozdziału LI: „Europejski Tytuł Egzekucyjny dla roszczeń bezspornych”,
  • Rozdziału LIII: „Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń”.

W rozdziale „Elektroniczne postępowanie upominawcze” przedstawiono zakres zastosowania tego postępowania, kwestię tworzenia pozwu, problematykę rozpoznania sprawy, a także elektronicznego tytułu wykonawczego, sprzeciwu oraz przekazania sprawy z e-sądu.

Natomiast w rozdziale „Stanowisko cudzoziemca w procesie cywilnym” wyjaśniono zagadnienie zdolności sądowej i procesowej, jak też zabezpieczenia kosztów międzynarodowego procesu. W  rozdziale „Zwolnienie cudzoziemca od kosztów sądowych” zaprezentowano kwestię równego traktowania cudzoziemców w zakresie kosztów sądowych oraz prawo pomocy w postępowaniu prowadzonym przed sądami państw członkowskich Unii Europejskich. Z kolei w rozdziale „Europejski Tytuł Egzekucyjny dla roszczeń bezspornych” ukazano zakres zastosowania tego postępowania, w szczególności w kontekście znacznie rozwiniętych w ostatnich latach regulacji związanych z europejskim postępowaniem cywilnym, a nadto kwestie wydania i skutków Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego. Rozdział „Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń” poświęcony został zaprezentowaniu zakresu zastosowania tego postępowania, specjalnych regułom postępowania rozpoznawczego oraz uznawanie i wykonywanie orzeczeń w nim wydanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Wykonywanie orzeczeń sądów zagranicznych

Adwokat dr Łukasz Goździaszek wygłosił referat pt. „Wykonalność orzeczeń sądów państw obcych lub rozstrzygnięć innych organów państw obcych oraz ugód zawartych przed takimi sądami i organami lub przez nie zatwierdzonymi” na Ogólnopolskiej konferencji „Egzekucja sądowa w Polsce w świetle przepisów z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego” (23.10.2015, Wrocław). Problematyka wykonywania orzeczeń obcych sądów na terytorium Polski, jak też egzekucja roszczeń z polskich wyroków zagranicą, staje się coraz istotniejszym problemem wskutek  postępującego rozwoju handlu zagranicznego, ale również mobilności ludzi (choćby kwestia stałej emigracji z Polski). W przypadku państw członkowskich Unii Europejskiej miarodajne jest w tym zakresie prawo unijne, w szczególność tzw. rozporządzenie 1215/2012 (tzw. rozporządzenie Bruksela I bis, zwane też rozporządzeniem Bruksela Ia). W innych sytuacja trzeba opierać się na umowach międzynarodowych (m.in. tzw. Nowa Konwencja z Lugano) lub wyłącznie, jeśli nie znajdują zastosowania regulacje międzynarodowe, krajowe przepisy – w przypadku Polski jest to Część Czwarta Kodeksu postępowania cywilnego. W referacie rozważania zawężono do relacji z osobami i podmiotami pochodzącymi z państw Unii Europejskiej, Norwegii, Ukrainy, Japonii i Stanów Zjednoczonych Ameryki.

Sprawy sądowe z elementem zagranicznym

Od 10.1.2015 stosuje się nowe regulacje w sądowych sprawach z elementem zagranicznym. Przez taki element należy rozumieć sytuacje kiedy przynajmniej jedna ze stron postępowania sądowego ma siedzibę zagranicą, jeśli zachodzi potrzeba przeprowadzenia dowodu zagranicą lub przedmiot sporu jest zagraniczny. O sprawy takie nietrudno przy dość sporej migracji i postępującego rozwoju elektronicznego handlu zagranicznego.

Adwokat dr Łukasz Goździaszek jako współautor komentarza prawnego do rozporządzenia unijnego nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, objaśnił znaczenie:

  • art. 45 (przepis dotyczy podstaw odmowy uznania orzeczenia sądu zagranicznego),
  • art. 46 (podstawy odmowy wykonania),
  • art. 47 (wniosek o odmowę wykonania),
  • art. 48 (niezwłoczne rozpoznanie wniosku o jakim powyżej),
  • art. 49 (zaskarżenie decyzji w sprawie odmowy wykonania),
  • art. 50 (zaskarżenie orzeczenia sądu drugiej instancji),
  • art. 51 (zawieszenie postępowania),
  • art. 52 (zakaz kontroli merytorycznej),
  • art. 53 (zaświadczenie),
  • art. 54 (dostosowanie środka lub zarządzenia),
  • art. 55 (kara pieniężna),
  • art. 56 (zakaz nierównego traktowania cudzoziemców),
  • art. 57 (tłumaczenie),
  • art. 61 (brak wymogu legalizacji),
  • art. 74 (Europejska Sieć Sądowa)
  • oraz art. 75 (zawiadomienie Komisji Europejskiej przez państwa członkowskie).

Powyższe rozporządzenie unijne zwyczajowo określa się jako Bruksela I bis (lub Bruksela Ia). Nazwa ta ukazuje, że rozporządzenie to zastąpiło rozporządzenie unijne nr 44/2001, potocznie nazywane rozporządzeniem Bruksela I. Nowe rozporządzenie radykalnie zmienia zasady stwierdzania wykonalności orzeczeń zagranicznych na terytorium innego państwa. Można nawet kolokwialnie stwierdzić, że nowa regulacja zmienia te reguły o 180 stopni. Pojawienie się rozporządzenia Bruksela I bis pociągnęło za sobą konieczność dokonania zmian w prawie polskim. Z polskiej specyfiki warto zwrócić przede wszystkim uwagę na zmiany w zakresie nadawania klauzuli wykonalności.

Książka została wydana przez wydawnictwo C.H.Beck.